Raads­vragen: Tiny forests in Rotterdam


Geacht college,

Het Instituut voor Natuureducatie (IVN) is een initiatief [1] gestart om in samenspraak met gemeenten vóór 2021 honderd zogenoemde tiny forests aan te leggen. Een tiny forest is een dichtbegroeid inheems bos ter grootte van een tennisveld. Aanleg van een dergelijk minibos dient meerdere doelen. IVN omschrijft het als volgt:

“Een Tiny Forest (…) is niet alleen een belangrijke plek voor vlinders, vogels, bijen en kleine zoogdieren, maar ook voor mensen. Kinderen leren in het buitenlokaal over de Nederlandse natuur en buurtbewoners ontmoeten elkaar hier. Meer natuur zorgt voor een gezondere leefomgeving, een natuurlijke leeromgeving voor kinderen en een rustpunt voor buurtbewoners.”

Behalve toegevoegde waarde aan natuur, natuurbeleving en de volksgezondheid, is een tiny forest ook belangrijk voor het tegengaan van hittestress in de stad als gevolg van klimaatverandering, alsmede het vergroten van natuurlijke waterberging om wateroverlast door heftige regenval tegen te gaan. Bomen en planten onttrekken ook nog eens koolstofdioxide aan de atmosfeer. Alleen maar voordelen, dus.

1. Wat vindt u van dit initiatief?

De gemeenteraadsfractie van de Partij voor de Dieren in Rotterdam is enthousiast over het initiatief van IVN en ziet graag dat de gemeente Rotterdam deelneemt. IVN zoekt dit kalenderjaar twaalf gemeenten die deelnemen en volgend kalenderjaar eveneens twaalf.

2. Bent u bereid de gemeente Rotterdam aan te melden voor dit initiatief? Indien nee, waarom niet? Indien ja, wanneer wilt u de gemeente aanmelden?

Het initiatief is een prima prikkel om nu eindelijk eens de versteende wijken open te breken en het groen een plek te geven. Elke Rotterdammer heeft immers recht op een groene leefomgeving.

3. Welke versteende gebieden heeft u op het oog die kunnen worden getransformeerd tot tiny forests?

De doelstellingen van het IVN die verband houden met de tiny forests hebben veel raakvlakken met natuur- en milieueducatie (NME). Het is wat ons betreft daarom logisch als dit initiatief wordt ondergebracht binnen NME. In Rotterdam is NME sinds kort verzelfstandigd en is er een stichting in het leven geroepen die de onderwijstaken van de gemeente thans voor haar rekening neemt.

4. Bent u bereid het initiatief van de tiny forests voor te leggen aan de stichting die NME thans voor haar rekening neemt? Indien nee, waarom niet? Indien nee, heeft de stichting discretionaire bevoegdheid om initiatieven te omarmen die gepaard gaan met een ruimtelijke ingreep?

[1] https://www.ivn.nl/tiny-forest-nl/nieuws/ivn-zoekt-gemeenten-voor-100-tiny-forests

1. Wat vindt u van dit initiatief?

"Wij vinden dit een mooi initiatief van IVN. Het initiatief sluit qua doelstellingen aan bij die van de gemeente en agendeert het belang van groen en biodiversiteit in de stad."

2. Bent u bereid de gemeente Rotterdam aan te melden voor dit initiatief? Indien nee, waarom niet? Indien ja, wanneer wilt u de gemeente aanmelden?

"Wij stellen voor om eerst te onderzoeken of we kunnen voldoen aan de voorwaarden van IVN om partner te worden voor Tiny Forest voordat we ons aanmelden. In april 2019 is een tweede mogelijkheid voor gemeenten om zich aan te melden voor partnergemeente."

In de criteria staat: 'De partnergemeentes wordt het volgende gevraagd:
- voor de looptijd van het traject een enthousiaste projectleider of beleidsmedewerker te leveren als vast aanspreekpunt voor de IVN projectleider;
- de enthousiaste projectleider of beleidsmedewerker is verantwoordelijk voor het afstemmen van de Tiny Forest plannen met alle interne afdelingen;
- de gemeente stelt haar netwerk beschikbaar en helpt waar mogelijk met de werving van scholen en vrijwilligers;
- de gemeente stelt alles in het werk om in 2018 het eerste bos te planten;
- de gemeente stelt vier geschikte locaties voor de Tiny Forests beschikbaar;
- de gemeente levert minimaal 5007o co-financiering voor de Tiny Forests, een Tiny Forest kost gemiddeld € 20.000;
- de gemeente is eindverantwoordelijk voor beheer van de Tiny Forests en stelt samen met IVN en de school een beheerplan op voor de komende 10 jaar;
- de gemeente is bereid om Tiny Forest te verankeren in de Beheervisie en het (bomen)beleid.'

Dit houdt in dat wij vier locaties moeten vinden en (minimaal) € 40.000 moeten reserveren voor de aanleg van vier Tiny Forests. Daarnaast moet personele capaciteit beschikbaar gesteld worden voor een enthousiaste projectleider, voor beheer en educatieve aspecten van het Tiny Forest. Hoewel wij de doelstellingen van Tiny Forest onderschrijven, willen we eerst weten of wij kunnen voldoen aan de ruimtelijke uitwerking ervan voordat wij ons aanmelden als partnergemeente.

3. Welke versteende gebieden heeft u op het oog die kunnen worden getransformeerd tot tiny forests?

"Het vinden van geschikte locaties voor een Tiny Forest (4 in totaal) vergt onderzoek. Juist ín de sterkst versteende gebieden is ruimte schaars en is het de vraag of een bos typologie ruimtelijk in te passen is. Een bos heeft een beperkte draagkracht en ligt niet voor niets in grote parken of buiten het stedelijk gebied. Het vraagt nogal wat om een bos weerbaar en aantrekkelijk te kunnen laten zijn in een intensief stedelijke omgeving.

Met vergroening van de openbare ruimte vergroten we de natuurwaarde van de stad, zij het in een andere groene typologie. Er zijn wel groene voorbeelden aan de buitenranden van wijken, zoals de Spoortuin, Essenburgpark en de Speeldernis. Dit soort locaties zijn vaak gestart door bewoners of ondernemers. Ook de natuurlijke omgeving in park De Twee Heuvels en het Eiland van Brienenoord zijn meer natuurlijke bosachtige gebieden in de stad. Daarnaast loopt het initiatief ‘De Boom in!’ dat als doelstelling heeft om 1000 kinderen in aanraking te brengen met bomen in het komende schooljaar. Deze voorbeelden laten zien dat meerdere groeninitiatieven in de stad zijn waar we mogelijk bij kunnen aansluiten. Wij willen onderzoeken hoe en waar we dit soort initiatieven kunnen koppelen om de meerwaarde zo groot mogelijk te laten zijn."

4. Bent u bereid het initiatief van de tiny forests voor te leggen aan de stichting die NME thans voor haar rekening neemt? Indien nee, waarom niet? Indien nee, heeft de stichting discretionaire bevoegdheid om initiatieven te omarmen die gepaard gaan met een ruimtelijke ingreep?

"Indien wij aan de voorwaarden van Tiny Forest kunnen voldoen, zal het borgen van de begeleiding onderdeel zijn van de te maken afspraken, waarbij de optie voor het onderbrengen van Tiny Forest binnen NME meegenomen wordt."