Raads­vragen: Lokaas op campus Woude­stein


Geacht college,

Momenteel wordt er op campus Woudestein van de Erasmus Universiteit Rotterdam (EUR) volop gebruikt gemaakt van lokdozen. De lokdozen bevatten lokaas. Soms is lokaas giftig gemaakt met biociden. Biociden worden door het College voor de toelating van gewasbeschermingsmiddelen en biociden (Ctgb) omschreven als “chemische of biologische producten die schadelijke of onwenselijke organismen vernietigen, weren, onschadelijk maken of de effecten ervan voorkomen.”1 De biociden in lokaas zijn meestal bloedverdunners (anticoagulantia). Deze werkzame stoffen gaan bloedstolling tegen, waardoor de knaagdieren uiteindelijk doodgaan aan interne bloedingen. Andere biociden tasten het centraal zenuwstelsel van de dieren aan, óók met de dood tot gevolg.

De gemeenteraadsfractie van de Partij voor de Dieren is erg geschrokken van de grote hoeveelheid aan lokdozen die momenteel op campus Woudestein in gebruik zijn. Wij zijn tegen het gebruik van lokaas met als doel om dieren te vangen en vervolgens te doden. Nog meer zijn wij tegen het gebruik van giftig lokaas, omdat dit leidt tot een afschuwelijke dood bij de dieren die ervan eten. In eerste instantie willen wij meer weten over de bevoegdheid voor het gebruik van het lokaas door de EUR en over de rol van de gemeente als eindverantwoordelijke voor de openbare ruimte.

1. Weet u waarom er op campus Woudestein momenteel lokdozen met lokaas worden gebruikt? Indien ja, waarom?

2. Wie heeft het initiatief genomen tot gebruik van lokaas? Indien de EUR, is een particuliere instelling bevoegd dit in de openbare ruimte te doen? En heeft deze particuliere instelling contact gezocht met de gemeente Rotterdam over het gebruik van lokaas?

In de openbare ruimte is het gebruik van lokaas met bloedverdunners verboden. Volgens het Ctgb bestaat er namelijk een gerede kans dat andere knaagdieren of vogels ook eten van dit zeer giftige lokaas en hierdoor doodgaan. Maar potentiële gebruikers van dergelijk giftig lokaas kunnen wel op basis van de Europese biocidenverordening2 een aanvraag indienen bij het Ctgb om toch toestemming te krijgen. Hierbij moeten ze aantonen dat er een onmiddellijk gevaar is voor de gezondheid van mens en dier als het lokaas niet wordt gebruikt. Ook moeten ze uitputtend hebben aangetoond dat andere middelen niet werken.

3. Weet u of er momenteel op campus Woudestein gebruik wordt gemaakt van lokaas waarin bloedverdunners (anticoagulantia) zijn verwerkt? Indien ja, wat vindt u hiervan?

4. Weet u of de EUR toestemming heeft gekregen van het Ctgb voor het (laten) plaatsen van de lokdozen, indien inderdaad sprake is van lokaas waarin bloedverdunners zijn verwerkt? Indien nee, bent u bereid dit na te gaan?

5. Zijn particuliere instellingen verplicht bij u kenbaar te maken dat zij toestemming hebben gekregen lokdozen met giftig lokaas in de openbare ruimte te plaatsen? Indien ja, heeft de EUR dit gedaan? Indien nee, hoe vergewist u dat plaatsing van dergelijke lokdozen is gedaan volgens geldende richtlijnen?

6. Zijn particuliere instellingen verplicht bij u kenbaar te maken waar zij lokdozen met giftig lokaas hebben geplaatst? Indien ja, heeft de EUR dit gedaan? Indien nee, hoe weet u waar in de stad dergelijke lokdozen zijn geplaatst?

7. Bent u het bevoegd gezag als het gaat om naleving van de richtlijnen voor het gebruik van biociden in de openbare ruimte? Indien ja, bent u bevoegd boetes uit te delen aan particuliere instellingen als de EUR als de richtlijnen niet worden gevolgd? Indien nee, wie is het bevoegd gezag?

8. Heeft u als eindverantwoordelijke voor de openbare ruimte de bevoegdheid lokdozen te verwijderen, als u de herkomst of reden voor plaatsing niet kent of als u twijfelt aan de rechtmatigheid van plaatsing? Indien nee, hoe kunt u het op orde houden van de openbare ruimte waarborgen?

De gemeente Rotterdam zet in op plaagdierbeheersing in plaats van ongediertebestrijding. Dit houdt in dat eventuele overlastgevende situaties in eerste instantie op een diervriendelijke manier moeten worden opgelost. Specifiek voor overlastgevende situaties veroorzaakt door ratten heeft de gemeente in 2017 het Actieplan Rattenoverlast3 opgesteld waarin preventie van overlast de voorkeur geniet. Wij vragen ons echter af of de verantwoordelijkheid van de gemeente voor het op orde houden van de openbare ruimte en de uitvoering van plaagdierbeheersing ook van toepassing is op campus Woudestein.

9. Is campus Woudestein onderdeel van de openbare ruimte? Indien ja, hoe verloopt de samenwerking tussen de EUR en de gemeente in het op orde houden van de openbare ruimte op de campus?

10. Hoe wordt uitvoering gegeven aan plaagdierbeheersing door de gemeente op campus Woudestein?

11. Vindt er overleg plaats tussen de gemeente en de EUR over uitvoering van het Actieplan Rattenoverlast? Indien ja, hoe rijmt u het actieplan met het massaal gebruik van lokaas op campus Woudestein?

12. Hoe wordt volgens u door de EUR uitvoering gegeven aan de preventie van mogelijke overlastgevende situaties als gevolg van de aanwezigheid van kleine knaagdieren op campus Woudestein?

1 https://www.ctgb.nl/biociden

2 https://eur-lex.europa.eu/legal-content/NL/TXT/PDF/?uri=CELEX:32012R0528&from=EN

3 https://www.rotterdam.nl/wonen-leven/rattenoverlast/Actieplan_Rattenoverlast.pdf

Antwoorddatum: 28 mei 2019

1. Weet u waarom er op campus Woudestein momenteel lokdozen met lokaas worden gebruikt? Indien ja, waarom?

"Wij nemen aan dat er op Campus Woudestein sprake is van rattenoverlast."

2. Wie heeft het initiatief genomen tot gebruik van lokaas? Indien de EUR, is een particuliere instelling bevoegd dit in de openbare ruimte te doen? En heeft deze particuliere instelling contact gezocht met de gemeente Rotterdam over het gebruik van lokaas?

"Het initiatief voor bestrijding van rattenoverlast ligt bij de EUR. Hoewel het terrein van de EUR een openbaar toegankelijke ruimte betreft, is de campus geen openbare ruimte die in beheer is bij Stadsbeheer.

Een particuliere instelling is bevoegd om op eigen terrein gebruik te maken van de diensten van een plaagdierbeheerder, die zich vervolgens dient te houden aan de landelijke regelgeving. Er is geen contact geweest tussen EUR en de gemeente voorafgaand aan het plaatsen van de lokdozen."

3. Weet u of er momenteel op campus Woudestein gebruik wordt gemaakt van lokaas waarin bloedverdunners (anticoagulantia) zijn verwerkt? Indien ja, wat vindt u hiervan?

"Wij hebben vernomen dat de lokdozen geen anticoagulantia bevatten, maar klemmen."

4. Weet u of de EUR toestemming heeft gekregen van het Ctgb voor het (laten) plaatsen van de lokdozen, indien inderdaad sprake is van lokaas waarin bloedverdunners zijn verwerkt? Indien nee, bent u bereid dit na te gaan?

"Wetgeving met betrekking tot Integrated Pest Management (IPM) regelt de inzet van anticoagulantia. Bedrijven en personeel zijn hiervoor gecertificeerd. De Inspectie Leefomgeving en Transport (ILT) oefent controle uit op de IPM wet- en regelgeving met betrekking tot buitengebruik van deze middelen. De gemeente is hierin geen bevoegd gezag."

5. Zijn particuliere instellingen verplicht bij u kenbaar te maken dat zij toestemming hebben gekregen lokdozen met giftig lokaas in de openbare ruimte te plaatsen? Indien ja, heeft de EUR dit gedaan? Indien nee, hoe vergewist u dat plaatsing van dergelijke lokdozen is gedaan volgens geldende richtlijnen?

"Nee, dat zijn zij niet wanneer deze lokdozen op het terrein van de particuliere instelling geplaatst worden. Particuliere instellingen huren een plaagdierbedrijf in. Dit bedrijf moet bij buitengebruik van anticoagulantia gecertificeerd zijn. De gemeente heeft hierin geen controlerende rol."

6. Zijn particuliere instellingen verplicht bij u kenbaar te maken waar zij lokdozen met giftig lokaas hebben geplaatst? Indien ja, heeft de EUR dit gedaan? Indien nee, hoe weet u waar in de stad dergelijke lokdozen zijn geplaatst?

"Nee, particuliere instellingen zijn niet verplicht om kenbaar te maken waar lokdozen geplaatst zijn. In de door Stadsbeheer beheerde openbare ruimte (ca. 380% van het grondgebied) is het bekend waar lokdozen staan en wat de status hiervan is (inactief of op scherp en de inhoud van doos). De gemeente wordt gecontroleerd op naleving van de IPM-regelgeving door de ILT. Deze instantie is ook voor de terreinen van particuliere instellingen het bevoegd gezag."

7. Bent u het bevoegd gezag als het gaat om naleving van de richtlijnen voor het gebruik van biociden in de openbare ruimte? Indien ja, bent u bevoegd boetes uit te delen aan particuliere instellingen als de EUR als de richtlijnen niet worden gevolgd? Indien nee, wie is het bevoegd gezag?

"Nee, ILT is het bevoegd gezag voor alle plaagdierbedrijven in Nederland wanneer het gaat op buitengebruik van biociden."

8. Heeft u als eindverantwoordelijke voor de openbare ruimte de bevoegdheid lokdozen te verwijderen, als u de herkomst of reden voor plaatsing niet kent of als u twijfelt aan de rechtmatigheid van plaatsing? Indien nee, hoe kunt u het op orde houden van de openbare ruimte waarborgen?

"Het terrein van de EUR betreft een openbaar toegankelijk terrein, dat is wat anders dan openbare buitenruimte die de gemeente beheert. Er zijn echter wel mogelijkheden voor de gemeente om te sturen wanneer de buitenruimte bij een particuliere instelling niet op orde is. De afdeling Bouw- en Woningtoezicht heeft de bevoegdheid om misstanden op het “open erf’ aan te pakken.

Deze misstanden betreffen dan het niet juist onderhouden van het terrein waardoor plaagdieren de kans hebben om zich te ontwikkelen. Men moet hierbij denken aan verwilderd groen en gebouwen die toegankelijk zijn voor plaagdieren. De gemeente heeft geen signalen ontvangen dat dit momenteel bij de EUR aan de orde zou zijn. Wanneer er niet juist omgegaan wordt met (bedrijfs)afval is Stadsbeheer bevoegd te handhaven op grond van de afvalstoffenverordening."

9. Is campus Woudestein onderdeel van de openbare ruimte? Indien ja, hoe verloopt de samenwerking tussen de EUR en de gemeente in het op orde houden van de openbare ruimte op de campus?

"Nee."

10. Hoe wordt uitvoering gegeven aan plaagdierbeheersing door de gemeente op campus Woudestein?

"De gemeente heeft geen beheertaak op campus Woudestein."

11. Vindt er overleg plaats tussen de gemeente en de EUR over uitvoering van het Actieplan Rattenoverlast? Indien ja, hoe rijmt u het actieplan met het massaal gebruik van lokaas op campus Woudestein?

"Nee."

12. Hoe wordt volgens u door de EUR uitvoering gegeven aan de preventie van mogelijke overlastgevende situaties als gevolg van de aanwezigheid van kleine knaagdieren op campus Woudestein?

"Dat is de bevoegdheid van de EUR. Zij zijn gehouden het terrein te onderhouden zoals wetgeving daartoe dwingt, dat wil zeggen zorgdragen dat plaagdieren geen kans krijgen zich te ontwikkelen. Preventie, voorlichting en bestrijding met klemmen zijn dag -ij stappen die doorlopen moeten zijn alvorens er bestreden mag worden met anticoagulantia. De EUR heeft hiervoor een gecertificeerd bedrijf ingehuurd."