Raads­vragen: Circu­la­riteit in sloop en nieuwbouw


Geacht college,

Het college wil tijdens deze bestuursperiode 18.000 woningen bouwen en 12.000 woningen slopen. De gemeenteraadsfractie van de Partij voor de Dieren neemt zoals bekend een ondubbelzinnig standpunt in als het aankomt op de sloopdrift en bouwwoede van het college. Maar mutaties in de woningvoorraad door middel van sloop en nieuwbouw bieden evenwel kansen voor circulariteit. Hergebruik van materialen in de bouw is namelijk hard nodig. Want voor nieuw beton is cement nodig, waarvoor kalk wordt verhit. De hoge temperaturen tijdens verhitting leiden tot een forse uitstoot van CO2. Zodanig veel zelfs dat de cementproductie verantwoordelijk is voor zo’n vijf procent van de wereldwijde uitstoot van dit broeikasgas. De noodzaak tot circulariteit in sloop en nieuwbouw vertaalt zich evenwel óók naar de afvalketen. Ongeveer zestig procent van al ons afval komt uit de bouw. Beton heeft hierin een groot aandeel.

1. Erkent u dat uw ambities ten aanzien van sloop en nieuwbouw kansen bieden voor circulariteit, met name ten aanzien van het hergebruik van beton? Indien nee, waarom niet?

De stad is een rijke bron aan grondstoffen. Ook de bebouwde omgeving biedt volop grondstoffen die kunnen worden hergebruikt. Je moet ze alleen wel op een slimme manier weten te delven. Dit principe wordt ook wel 'urban mining' genoemd en past zeer goed in een circulaire economie. Op dit moment wordt vrijwel alle beton vermalen tot betongranulaat. Slechts een klein gedeelte hiervan wordt gebruikt ter vervanging van grind als materiaal in de bouw. Hierdoor loop je hoogwaardige reststromen mis. Dat kan dus beter, bijvoorbeeld met een nieuwe techniek in het scheiden van reststromen die inmiddels in Nederland wordt toegepast, blijkens een artikel in de Volkskrant1. Beton is door deze innovatieve techniek nu veel beter recyclebaar en leidt uiteindelijk tot de reststromen van cement, grind en zand. Het beter scheiden van beton bespaart CO2 en doet de afvalberg slinken.

2. Bent u bekend met het principe van 'urban mining', waarin grondstoffen uit de stedelijke bebouwde omgeving worden hergebruikt? Indien ja, wat vindt u van dit principe?

3. Bent u bekend met nieuwe innovatieve technieken die beton scheiden in hoogwaardige reststromen van cement, grind en zand? Indien ja, wat vindt u van deze technieken?

4. Bent u bereid met uw partners in de voorgenomen bouwopgave te inventariseren op welke wijze nieuwe technieken voor het beter scheiden van beton kunnen worden toegepast? Indien nee, waarom niet? Indien ja, wat verwacht u van deze inventarisatie?

5. Bent u bereid een grove schatting te maken van de CO2-uitstoot die kan worden bespaard als het beton van gesloopte woningen wordt hergebruikt als cement voor nieuwe woningen in Rotterdam? Indien nee, waarom niet?

6. Bent u bereid een grove schatting te maken van de massa aan bouwmaterialen die door een betere scheiding van het betonafval van gesloopte woningen in Rotterdam kan worden hergebruikt? Indien nee, waarom niet?

De wethouder verantwoordelijk voor circulariteit heeft zich de afgelopen weken meerdere malen een groot voorstander getoond van een beter hergebruik van bouwmaterialen. Sloop en nieuwbouw van woningen valt evenwel binnen de portefeuille van de wethouder verantwoordelijk voor stedelijke ontwikkeling. Wij zijn om deze reden benieuwd hoe het college de gezamenlijke opgave voor hergebruik van bouwmaterialen, waaronder beton, coördineert.

7. Op welke wijze coördineert u de gezamenlijke opgave voor hergebruik van bouwmaterialen, gegeven de portefeuilleverdeling die thans geldt?

1 https://www.volkskrant.nl/economie/wereldprimeur-voor-rutte-groep-beton-maken-van-beton~bc1c6600/

Antwoorddatum: 11 jun. 2019

1. Erkent u dat uw ambities ten aanzien van sloop en nieuwbouw kansen bieden voor circulariteit, met name ten aanzien van het hergebruik van beton? Indien nee, waarom niet?

"Ja."

2. Bent u bekend met het principe van 'urban mining', waarin grondstoffen uit de stedelijke bebouwde omgeving worden hergebruikt? Indien ja, wat vindt u van dit principe?

"Ja, het principe ‘urban mining’ is bekend en wij staan positief tegenover dit principe."

3. Bent u bekend met nieuwe innovatieve technieken die beton scheiden in hoogwaardige reststromen van cement, grind en zand? Indien ja, wat vindt u van deze technieken?

"Ja, het principe is ons bekend."

4. Bent u bereid met uw partners in de voorgenomen bouwopgave te inventariseren op welke wijze nieuwe technieken voor het beter scheiden van beton kunnen worden toegepast? Indien nee, waarom niet? Indien ja, wat verwacht u van deze inventarisatie?

"Ja. Met de voorgenomen ondertekening van het betonakkoord heeft Rotterdam toegezegd om met de aangesloten landelijke betonketenpartners nieuwe aanpakken en technieken te verkennen en te onderzoeken. Hierbij is het doel om het gebruik van primaire grondstoffen in de betonketen te verminderen."

5. Bent u bereid een grove schatting te maken van de CO2-uitstoot die kan worden bespaard als het beton van gesloopte woningen wordt hergebruikt als cement voor nieuwe woningen in Rotterdam? Indien nee, waarom niet?

"De hoeveelheid bespaarde C02 uitstoot nemen wij mee in de monitoring van de college target op C02-uitstoot."

6. Bent u bereid een grove schatting te maken van de massa aan bouwmaterialen die door een betere scheiding van het betonafval van gesloopte woningen in Rotterdam kan worden hergebruikt? Indien nee, waarom niet?

"Voor nu zien wij geen aanleiding om specifiek naar de genoemde techniek uit het artikel van de Volkskrant, onderzoek te doen, omdat nieuwe technieken voor het beter scheiden van beton eerst met partners geïnventariseerd moeten worden.

En wij willen opmerken dat beton sec gezien landelijk momenteel 95 - 98% opnieuw wordt hergebruikt."

7. Op welke wijze coördineert u de gezamenlijke opgave voor hergebruik van bouwmaterialen, gegeven de portefeuilleverdeling die thans geldt?

"De wethouder Bouwen, Wonen en Energietransitie gebouwde omgeving werkt aan het stimuleren van hergebruik van bouwmaterialen. De wethouder Duurzaamheid, Luchtkwaliteit en Energietransitie coördineert de inzet van het college op circulariteit en energietransitie als geheel.

Binnen de gemeente onderzoeken we welke instrumenten we kunnen gebruiken om optimaal hergebruik te bereiken; zoals inzet op materialendepots, het ondertekenen van het betonakkoord en het mogelijk opnemen van een materialenpaspoort. Tevens gaan we de komende tijd in gesprek met de markt om te verkennen hoe we deze opgave verder samen op kunnen pakken."