Bijdrage: Voort­gangs­rap­portage Stevige Start 2018*


Uitge­sproken in de verga­­­­­dering van de commissie ZOCS op 16 januari 2019

16 januari 2019

* De voortgangsrapportage Stevige Start 2018 is behandeld gelijktijdig met onze Aanvraag Regeling van Werkzaamheden over de schadelijke effecten van fijnstof op het ongeboren kind.

--

Voorzitter,

In het actieprogramma Stevige Start uit 2016 staat een aantal goede punten opgesomd om de gezondheid van het ongeboren kind te beschermen. Zo worden de schadelijke effecten van alcohol, roken, drugs en stress benoemd, evenals de positieve effecten van een gezond gewicht en gezonde en gevarieerde voeding. Maar de olifant in de kamer is de lucht die zwangeren iedere dag weer inademen. Lucht die op sommige plekken in de stad bovenmatig is gevuld met fijnstof en ultrafijnstof. Uit het onderzoek van Generatie R over de impact van fijnstof op de hersenen van ongeboren kinderen in Rotterdam blijkt dat fijnstof het transport van zuurstof en voedingsstoffen schaadt. En dit schaadt de ontwikkeling van de foetus in de buik van de moeder, met een dunnere hersenschors tot gevolg.

Een dunnere hersenschors bij het ongeboren kind kan mogelijk leiden tot problemen ten aanzien van zelfbeheersing en impulsief gedrag. Bedenk hierbij dat een kind op latere leeftijd te maken kan krijgen met ADHD, vraatzucht en verslavingsproblematiek. Niet zo'n stevige start, voorzitter.

Wij merken twee cruciale punten op, voorzitter. Punt 1: het onderzoek met de Rotterdamse data laat haarfijn zien dat de fijnstofconcentraties zich ophouden langs de doorgaande wegen. Een eventueel argument van zogenoemde achtergrondconcentraties van buiten Rotterdam houdt dus geen stand. De concentratie gebeurt hier, in de stad, en is een gevolg van de fijnstofuitstoot door het verkeer. Punt 2: het onderzoek laat zien dat de negatieve effecten op de hersenen van ongeboren kinderen plaatsvinden in gebieden die zich bijna allemaal houden aan de EU-norm voor de uitstoot van fijnstof. De geldende norm biedt dus geen oplossing voor de bescherming van het ongeboren kind.

Wij willen van de wethouder weten waarom wij in de voortgangsrapportage van het actieprogramma Stevige Start niets kunnen teruglezen van de stevige conclusies uit het onderzoek van Generatie R. Waarom niet, voorzitter? Is er een reden dat de onderzoeksuitkomsten van Generatie R niet zijn verwerkt in de voortgangsrapportage? Wat heeft de wethouder met het onderzoek gedaan? Wij willen weten of de wethouder de fijnstofconcentraties in de stad een probleem vindt voor het borgen van de gezondheid van het ongeboren kind. Zo ja, hoe gaat de wethouder dit probleem oplossen? Vindt de wethouder de Europese fijnstofnorm een probleem gezien het feit dat de norm niks doet voor het beschermen van het ongeboren kind? Zo ja, gaat de wethouder andere normen hanteren om een daadwerkelijk stevige start te realiseren?

Voorzitter, EU-normen voor fijnstof zijn politieke compromissen. Opgesteld door de lidstaten met inmenging van de lobby uit het bedrijfsleven. Deze normen gaan over haalbaarheid, niet over gezondheid. Voor gezondheidsnormen moet je bij de Wereldgezondheidsorganisatie zijn. De onderzoekers van Generatie R raden aan om de advieswaarden van de Wereldgezondheidsorganisatie te hanteren als het gaat over het beschermen van het ongeboren kind. Gaat de wethouder deze goede raad opvolgen?

Tot zover, voorzitter.

--

Klik hier voor de uitzending van de vergadering op het raadsinformatiesysteem van de gemeenteraad van Rotterdam.