SV: Rotterdam viert de stad, maar Naum Gabo mag niet meedoen


Indiendatum: jun. 2016

Dit jaar viert Rotterdam 75 jaar wederopbouw met diverse culturele manifestaties. Voor veel Rotterdammers symboliseert de wereldberoemde sculptuur van Naum Gabo (in de volksmond “Het Ding”) de wederopbouw van de gebombardeerde stad. De sculptuur is gesitueerd op de Coolsingel waar het een “landmark’ is. De gemeenteraadsfractie van de Partij voor de Dieren in Rotterdam vindt de deplorabele staat waarin de sculptuur verkeert een smet op de viering van 75 jaar wederopbouw. Het beeld is ernstig verroest en dit is al vele jaren bekend bij het college. Het beeld is eigendom van het vastgoedconsortium IEF Capital en dit bedrijf beheert een vastgoedportefeuille van circa 2,5 miljard euro. De eigenaar heeft diverse malen toegezegd met een restauratieplan te komen maar concrete stappen blijven vooralsnog uit, of zijn in ieder geval niet bekend bij het grote publiek alsmede fracties in de gemeenteraad.

De sculptuur van Naum Gabo kwijnt langzaam weg als we geen actie ondernemen. Alles van waarde is weerloos, blijkt maar eens te meer. Wij vinden dan ook dat het college zijn verantwoordelijkheid moet nemen want het beeld is niet alleen van waarde voor Rotterdam, maar ook belangrijk internationaal erfgoed. Hoe langer men wacht met renovatie, hoe hoger de kosten zullen oplopen.

De Partij voor de Dieren vindt het nu echt te lang duren en verlangt concrete actie van het college en de eigenaar om de impasse rond dit beeld te doorbreken. Wij hebben daarom enkele vragen:

1. Is het college bereid met een tijdlijn aan te geven wat zij de afgelopen twaalf maanden heeft gedaan om de impasse met de eigenaar van de sculptuur van Naum Gabo te doorbreken?

2. Wat is de laatste stand van zaken met betrekking tot renovatie van het beeld?

3. Klopt het dat de eigenaar het beeld (meermalen) cadeau heeft willen doen aan de stad Rotterdam? Indien ja, wat was de reactie van het college?

4. Weet het college of er een renovatieplan klaar ligt? Indien ja, in welk jaar is dit opgesteld en door wie? Indien nee, waarom niet?

5. Door wie wordt de renovatie uitgevoerd indien er sprake is van een renovatieplan?

Restauratoren Nederland is een vereniging met expertise over restauratie en onderhoud. De vereniging beschikt over een ethische code met betrekking tot deze gebieden. Artikel 10 van de ethische code van Restauratoren Nederland stelt dat:

“De conservering en restauratiebehandeling van cultureel erfgoed moet worden vastgelegd in woord en beeld en moet verslagen bevatten van het diagnostisch onderzoek, van elke conserverings- of restauratieinterventie en van andere relevante gegevens. In het rapport moet ook alle namen van degenen die het werk hebben uitgevoerd, staan. Een kopie van het rapport moet worden overhandigd aan de eigenaar of beheerder van het cultureel erfgoed en moet toegankelijk blijven.“

6. Wordt artikel 10 van de ethische code van Restauratoren Nederland nageleefd in het geval van restauratie? Indien nee, waarom niet?

Rotterdammers houden van de sculptuur van Naum Gabo. Het zou prachtig zijn als de restauratie een publiek karakter krijgt zodat inwoners van onze stad de herstelwerkzaamheden op de voet kunnen volgen. De invulling van een dergelijke restauratie kan onderdeel worden van een stadsbrede discussie over hoe om te gaan met monumentaal erfgoed.

7. Hoe staat het college tegenover een eventuele publieke restauratie?

Wij zien uw beantwoording met belangstelling tegemoet.

Indiendatum: jun. 2016
Antwoorddatum: 19 jan. 2017

Vraag 1:
Is het college bereid met een tijdlijn aan te geven wat zij de afgelopen twaalf maanden heeft gedaan om de impasse met de eigenaar van de sculptuur van Naum Gabo te doorbreken?

Antwoord:
De gemeente heeft de afgelopen anderhalf jaar op verschillende wijzen contact gehad met IEF Capital, de eigenaar van het kunstwerk. Belangrijke momenten waren onder andere een gesprek tussen de eigenaar en wethouder Visser op 17 maart 2015 en de overleggen die directeur Stedelijke Kwaliteit en Binnenstad van Stadsontwikkeling heeft gehad met (vertegenwoordigers van) de eigenaar op 11 september 2015, 16 november 2015 (telefonisch), 19 februari 2016 en 10 juni 2016. In deze overleggen is gesproken over de staat van het kunstwerk, het opstellen van een plan van aanpak en de termijn waarop de eigenaar tot de noodzakelijke restauratie moet overgaan.
Op 14 juli 2016 is een bijeenkomst geweest over het concept plan van aanpak. Hierbij waren medewerkers van IEF Capital, de restaurateur, medewerkers van de gemeente Rotterdam en van Rijksdienst Cultureel Erfgoed aanwezig.

Vraag 2:
Wat is de laatste stand van zaken met betrekking tot renovatie van het beeld?

Antwoord:
Op 31 augustus 2016 is de conceptaanvraag voor een omgevingsvergunning voor de restauratie van de sculptuur van Naum Gabo besproken in de vergadering van de Commissie voor Welstand en Monumenten. Die bespreking heeft geleid tot enkele adviezen die door de eigenaar van het kunstwerk momenteel verder worden uitgewerkt tot een definitief plan van aanpak.

Vraag 3:
Klopt het dat de eigenaar het beeld (meermalen) cadeau heeft willen doen aan de stad Rotterdam? Indien ja, wat was de reactie van het college?

Antwoord:
De eigenaar heeft in het verleden aan de gemeente gevraagd of zij geïnteresseerd was in een eventueel eigenaarschap van het kunstwerk. Het beeld is echter onlosmakelijk verbonden met het gebouw van de Bijenkorf; ze zijn samen en als ensemble Rijksmonument. Het ligt daarom niet voor de hand om het eigendom te splitsen.

Vraag 4:
Weet het college of er een renovatieplan klaar ligt? Indien ja, in welk jaar is dit opgesteld en door wie? Indien nee, waarom niet?

Antwoord:
De eigenaar heeft een concept plan van aanpak voor de restauratie laten opstellen. De aanpak is tweede kwartaal 2016 opgesteld door Lehmann Restauratiewerken. Het concept restauratieplan is op 21 juli jl. voor advies voorgelegd aan de Commissie voor Welstand en Monumenten. De commissie heeft het zoals gezegd op 31 augustus besproken. De eigenaar van het kunstwerk werkt het momenteel uit tot een definitief plan van aanpak op basis waaivan zij een omgevingsvergunning zal aanvragen bij de gemeente.

Vraag 5:
Door wie wordt de renovatie uitgevoerd indien er sprake is van een renovatieplan?

Antwoord:
Door Lehmann Restauratiewerken BV.

Vervolgens wordt gesteld:

“Restauratoren Nederland is een vereniging met expertise over restauratie en onderhoud. De vereniging beschikt over een ethische code met betrekking tot deze gebieden. Artikel 10 van de ethische code van Restauratoren Nederland stelt dat:
"De conservering en restauratiebehandeling van cultureel erfgoed moet worden vastgelegd in woord en beeld en moet verslagen bevatten van het diagnostisch onderzoek, van elke conserverings- of restauratieinterventie en van andere relevante gegevens. In het rapport moet ook alle namen van aan de eigenaar of beheerder van het cultureel erfgoed en moet toegankelijk blijven. ”

Vraag 6:
Wordt artikel 10 van de ethische code van Restauratoren Nederland nageleefd in het geval van restauratie? Indien nee, waarom niet?

Antwoord:
Ja, dit wordt nageleefd. In het concept plan van aanpak van de restaurateur staat nadrukkelijk dat een gedegen documentatie een constituerend onderdeel is van iedere restauratie. Aangezien de geschiedenis een onlosmakelijk deel van de biografie van het beeld is geworden, dient ook deze restauratie een goede documentatie te krijgen. Een rapportage van de werkzaamheden, gebruikte materialen en technieken, onderliggende rationale (notulen adviesgesprekken, overleggen etc ), alsmede een foto-verslag zal worden opgesteld.

Vervolgens wordt gesteld:

"Rotterdammers houden van de sculptuur van Naum Gabo. Het zou prachtig zijn als de restauratie een publiek karakter krijgt zodat inwoners van onze stad de herstelwerkzaamheden op de voet kunnen volgen. De invulling van een dergelijke restauratie kan onderdeel worden van een stadsbrede discussie over hoe om te gaan met monumentaal erfgoed. ”

Vraag 7:
Hoe staat het college tegenover een eventuele publieke restauratie?

Antwoord:
Wij staan daar positief tegenover en onderzoeken samen met de eigenaar naar de mogelijkheden voor een publieke restauratie. Of dit ook mogelijk is hangt echter af van meerdere factoren waaronder veiligheid. Wij kunnen hierover daarom op dit moment geen toezegging doen.

Help mee aan een betere wereld

    Word lid Doneer