Raads­vragen: Redelijk is niet goed genoeg


Geacht college,

Uit een zeer recente analyse1 van natuurorganisatie Natuur & Milieu van het coalitieakkoord 'Nieuwe energie voor Rotterdam' blijkt dat Rotterdam te weinig ambitie toont om het verkeer schoner te maken. De gemeente Rotterdam krijgt slechts het predicaat ‘redelijk’. In Rotterdam ontbreekt het momenteel aan plannen voor duurzame stadsdistributie, snelfietspaden, emissieloos openbaar vervoer, nieuwe mobiliteit (in de analyse uitgelegd als: mobility as a service, autodelen en park & bike). Ook druisen de huidige parkeernormen in Rotterdam in tegen de ambitie van schoner verkeer.

1. Deelt u de uitkomst van de analyse? Indien nee, waarom niet?

2. Bent u het met ons eens dat juist door in te zetten op duurzame mobiliteit winst op schone lucht en afname in de uitstoot van broeikasgassen geboekt kan worden? Indien nee, waarom niet?

3. Bent u het met ons eens dat juist in Rotterdam een stevige inzet op duurzame mobiliteit noodzakelijk is omdat de luchtkwaliteit hier slechter is dan in veel andere gemeenten? Indien nee, waarom niet?

De gemeenteraadsfractie van de Partij voor de Dieren in Rotterdam heeft op 17 maart 2016 de motie 'Onderzoek distributiecentra voor clusteren vervoersstromen'2 ingediend, met als doel duurzame stadsdistributie te realiseren. De motie is aangenomen. In de afdoening van de motie van 21 maart 2017 schrijft het college:

(...) er is vanuit de detailhandel of de vervoerssector te weinig interesse voor het clusteren van vervoersstromen door het optuigen van distributiecentra rondom de stad.”

4. Is er volgens u nog altijd te weinig interesse vanuit de markt voor het realiseren van grootschalige duurzame stadsdistributie? Indien ja, wat doet u om interesse aan te wakkeren? Indien nee, bent u van plan marktinitiatieven te faciliteren?

De aanpak Logistiek010 van de gemeente Rotterdam is er op toegespitst duurzame stadsdistributie te realiseren. Op 3 oktober aanstaande is er een evenement (Logistiek010+) waar de gemeente samen met partners marktpartijen hoopt te enthousiasmeren voor het realiseren van duurzame stadsdistributie.

5. Wat hoopt u te bereiken met voornoemd evenement?

6. Is de wethouder verantwoordelijk voor mobiliteit aanwezig op voornoemd evenement?

Op 1 februari 2018 heeft de Raad de 'Beleidsregeling parkeernormen voor auto en fiets' vastgesteld3. Tijdens de raadsvergadering van 1 februari jongstleden is bij de bespreking van de beleidsregeling een motie (18bb1048)4 ingediend die vraagt om een volledige ontheffing van de autoparkeereis te realiseren in hoogstedelijk gebied (zone A). Deze motie is verworpen.

7. Bent u alsnog bereid een volledige ontheffing mogelijk te maken van de autoparkeereis in hoogstedelijk gebied? Indien nee, waarom niet?

Als bijzondere vrijstelling van de autoparkeereis wordt het concept 'mobility as a service' aangehaald. De bijzondere vrijstelling houdt in dat de autoparkeereis met twintig procent wordt verlaagd als voornoemd concept voor minimaal tien jaar beschikbaar wordt gesteld door de initiatiefnemer van een ontwikkeling.

8. Hoe vaak is van deze bijzondere vrijstelling gebruik gemaakt sinds de vaststelling van de beleidsregeling?

9. Wat doet u om gebruik van deze bijzondere vrijstelling aan te wakkeren?

Een belangrijke troef om verkeer schoner te maken is de milieuzone. Dit beleidsinstrument heeft als doel voertuigen te weren die onevenredig veel fijnstof, stikstofoxiden en elementair koolstof uitstoten. De coalitie is evenwel voornemens de huidige milieuzone af te schaffen, met als argument dat de milieuzone te weinig doet om de lucht schoner te maken.

10. Vindt u dat de huidige milieuzone te weinig doet om de lucht in Rotterdam schoner te maken? Indien ja, waarom? Indien ja, waarom kiest u er niet voor om de grenswaarden van de milieuzone met betrekking tot de uitstoot van schadelijke stoffen van voertuigen te verhogen in plaats van afschaffing van de milieuzone?

11. Wat zijn volgens u de gevolgen van de afschaffing van de huidige milieuzone voor de luchtkwaliteit in Rotterdam?

Normen voor luchtkwaliteit in Nederland – en dus ook in Rotterdam – zijn afkomstig van Europese richtlijnen. Maar deze normen zijn politieke compromissen tussen lidstaten en zeggen niet zoveel over de gezondheidseffecten van de lucht die we inademen als we ons aan de grenswaarden van concentraties schadelijke stoffen houden. Wat ons betreft is het veel beter zich te houden aan de normen die zijn opgesteld door de Wereldgezondheidsorganisatie (WGO) van de Verenigde Naties. Zij bedient zich namelijk met de nieuwste inzichten in de wetenschap. De Air Quality Guidelines van de WGO zijn leidend in het scheppen van grenswaarden voor schadelijke uitstoot.

12. Vindt u de normen voor luchtkwaliteit van de WGO meer geschikt als leidraad voor het schoner maken van de lucht en daarmee indirect van het verkeer? Indien nee, waarom niet?

13. Bent u bereid in Rotterdam de normen voor luchtkwaliteit van de WGO te laten gelden in het schoner maken van het verkeer? Indien nee, waarom niet?

Fotochemische smog wordt veroorzaakt door uitlaatgassen en gebeurt met name op zonnige en windstille dagen. In het geval van smog plaatst de DCMR doorgaans een nieuwsbericht op haar website en wordt deze informatie ook doorgegeven op andere websites en apps die rapporteren over luchtkwaliteit. In buitenlandse steden hebben wij gezien dat meldingen over smog worden gebundeld met een advies over mobiliteit. Op dagen dat smog te verwachten valt, adviseren de plaatselijke autoriteiten en/of gezondheidsdiensten burgers een alternatief voor de auto te zoeken. Op deze manier worden de te verwachten gezondheidseffecten van smog zoveel mogelijk beperkt.

14. Ziet u de toegevoegde waarde van het bundelen van meldingen over smog en adviezen over mobiliteit? Indien nee, waarom niet? Indien ja, bent u bereid samen met partners (e.g. DCMR, GGD Rotterdam-Rijnmond) adviezen voor te bereiden indien er in de toekomst sprake is van smog in Rotterdam?

1 https://www.natuurenmilieu.nl/wp-content/uploads/2018/08/Coalitieakkoord-gemeenten-2018_NatuurMilieu.pdf

2 https://rotterdam.raadsinformatie.nl/document/3198489/2#search=%2216bb2140%22

3 https://rotterdam.raadsinformatie.nl/document/5885563/1/s17bb008918_1_30785_tds

4 https://rotterdam.raadsinformatie.nl/document/6156751/2/18bb1048

Antwoorddatum: 20 nov. 2018

1. Deelt u de uitkomst van de analyse? Indien nee, waarom niet?

"Wij delen de uitkomst van de analyse niet. Natuur & Milieu heeft ervoor gekozen alleen de coalitieprogramma’s naast elkaar te leggen en die te analyseren met betrekking tot diverse onderwerpen. In het coalitieakkoord zijn echter niet alle ambities opgenomen die we voor de verschoning van mobiliteit hebben. Wat daar bijvoorbeeld niet in staat, is de investering in snelfietspaden in samenwerking met de MRDH, de elektrificering van het wagenpark van de RET en de green deal zes die zorgt voor een emissievrije stadsdistributie in 2025. Gemeenten die dergelijke maatregelen expliciet als beleidsvoornemen in het coalitieakkoord hebben opgenomen, scoorden daarom beter dan Rotterdam in dit onderzoek. Het onderzoek geeft maar een beperkt beeld van de totaal inzet van Rotterdam. Inhoudelijk klopt de conclusie dan ook niet."

2. Bent u het met ons eens dat juist door in te zetten op duurzame mobiliteit winst op schone lucht en afname in de uitstoot van broeikasgassen geboekt kan worden? Indien nee, waarom niet?

"Ja, dat zijn wij met u eens. De energievraag voor mobiliteit besloeg landelijk in 2012 500 petajoule, dit is 19% van het totale Nederlandse energieverbruik. In Rotterdam is zelfs een derde van de CO2 uitstoot in het stedelijk gebied afkomstig uit transport en mobiliteit (Drift rapport, Nieuwe Energie Voor Rotterdam pagina 7). Het is dan ook zinvol om in te zetten op verschoning van de energievraag voor transport en mobiliteit. Hiermee wordt bovendien de luchtkwaliteit en daarmee de kwaliteit van de leefomgeving van de Rotterdammers verbeterd."

3. Bent u het met ons eens dat juist in Rotterdam een stevige inzet op duurzame mobiliteit noodzakelijk is omdat de luchtkwaliteit hier slechter is dan in veel andere gemeenten? Indien nee, waarom niet?

"Ja, ook in Rotterdam blijft een stevige inzet op duurzame mobiliteit zeer wenselijk, omdat er zowel een opgave is voor luchtkwaliteit als voor het terugdringen van de CO2-uitstoot."

4. Is er volgens u nog altijd te weinig interesse vanuit de markt voor het realiseren van grootschalige duurzame stadsdistributie? Indien ja, wat doet u om interesse aan te wakkeren? Indien nee, bent u van plan marktinitiatieven te faciliteren?

"De interesse vanuit de markt voor het realiseren van duurzame stadsdistributie is de laatste tijd gelukkig aanmerkelijk toegenomen. De gemeente biedt capaciteit en het kennisnetwerk Logistiek010 om initiatieven uit de markt op het gebied van duurzame stadslogistiek (zoals de inzet van distributiecentra) van de grond te krijgen. Daarnaast faciliteren we marktpartijen in hun streven naar een nul emissie stadsdistributie. Zo heeft de gemeente bijvoorbeeld bedrijven begeleid bij het indienen van subsidieaanvragen voor nationale of Europese subsidieprogramma’s, voor de ontwikkeling en aanschaf van zwaardere emissievrije vrachtvoertuigen. Bovendien krijgen emissievrije vrachtvoertuigen privileges in Rotterdam. Deze voertuigen kunnen een ontheffing krijgen om op de busbaan te rijden en in de avonduren te bevoorraden in een aantal voetgangersgebieden."

5. Wat hoopt u te bereiken met voornoemd evenement?

"Via Logistiek010 werken overheid en bedrijfsleven samen aan schone lucht in de Rotterdamse binnenstad. Samen zoeken we naar duurzame oplossingen die de luchtkwaliteit in de Rotterdamse binnenstad verbeteren en de uitstoot van broeikasgassen (C02) verminderen. Dit aan de hand van vier pijlers: schone techniek, slimme logistiek, goed geregeld, goed gedrag. Sinds 2015 organiseren De Verkeersonderneming, EVO, TLN en Gemeente Rotterdam gezamenlijk twee keer per jaar de bijeenkomst Logistiek010. Het doel van deze bijeenkomsten is om kennis uit te wisselen en gezamenlijk toe te werken naar efficiënte en schone logistiek in Rotterdam. De bijeenkomsten worden bezocht door transporteurs, logistiek dienstverleners, verladers, winkeliers en overheden uit de regio."

6. Is de wethouder verantwoordelijk voor mobiliteit aanwezig op voornoemd evenement?

"Ja, wethouder Mobiliteit, Jeugd en Taal was aanwezig op dit evenement. Zij heeft een bijdrage geleverd aan het plenaire deel aan het begin van het evenement."

7. Bent u alsnog bereid een volledige ontheffing mogelijk te maken van de autoparkeereis in hoogstedelijk gebied? Indien nee, waarom niet?

"Een volledige ontheffing van de autoparkeereis in hoogstedelijk gebied is al mogelijk op basis van de huidige regels en was dit ook onder de oude regels. Met de beleidsregeling wordt aansluiting gezocht bij de parkeerbehoefte in de verschillende delen van de stad. Met de verschillende bijzondere vrijstellingen wordt een mogelijkheid geboden de parkeereis aanzienlijk te verlagen en daarbij wordt ook gevraagd een onderbouwing te geven over het gebruik van de vrijstelling. Het verlenen van een volledige vrijstelling is mogelijk maar moet gepaard gaan met een onderbouwing waarom autovrije ontwikkeling mogelijk is, hierbij wordt rekening gehouden met de toekomstige kopers/huurders. Een dergelijke volledige vrijstelling kan worden gegeven op basis van een bijzonder gemeentelijk belang en is in net verleden al eerder verleend."

8. Hoe vaak is van deze bijzondere vrijstelling gebruik gemaakt sinds de vaststelling van de beleidsregeling?

"De beleidsregeling is sinds februari 2018 van kracht. Bij meerdere gesprekken over nieuwe ontwikkelingen wordt gesproken over het gebruik van de bijzondere vrijstellingen: er is echter nog maar een aantal omgevingsvergunningen afgegeven met een verlaging van de parkeereis door middel van toepassing van een bijzondere vrijstelling. Er zijn medio september 2018 vier verleende omgevingsvergunningen en één aangevraagde omgevingsvergunning met toepassing van één of meerdere bijzondere vrijstellingen. Meer specifiek betreft het onder deze omgevingsvergunningen bij één afgegeven en één aangevraagde, de bijzondere vrijstelling MaaS."

9. Wat doet u om gebruik van deze bijzondere vrijstelling aan te wakkeren?

"Bij alle grote ontwikkelingen wordt advies gevraagd aan de gemeente hoe het parkeren het beste kan worden opgelost. In deze gesprekken worden ontwikkelaars gewezen op de mogelijkheid van het toepassen van de vrijstellingsmogelijkheden."

10. Vindt u dat de huidige milieuzone te weinig doet om de lucht in Rotterdam schoner te maken? Indien ja, waarom? Indien ja, waarom kiest u er niet voor om de grenswaarden van de milieuzone met betrekking tot de uitstoot van schadelijke stoffen van voertuigen te verhogen in plaats van afschaffing van de milieuzone?

"Nee, het maatregelenpakket waarover is besloten bij het vaststellen van de Koersnota Schone Lucht’ in 2015, waaronder het instellen van de Milieuzone, heeft voor een duidelijke verbetering van de luchtkwaliteit gezorgd, geheel in lijn met de verwachtingen. De vervolgevaluatie van februari 2018, die 19 september jl. in uw commissie Energietransitie, Duurzaamheid, Economie en Mobiliteit (EDEM) is besproken, laat zien dat door de ingestelde maatregelen de lucht in Rotterdam onmiskenbaar schoner en gezonder is geworden, eerder dan zonder de maatregelen zoals instelling van de Milieuzone het geval zou zijn geweest."

11. Wat zijn volgens u de gevolgen van de afschaffing van de huidige milieuzone voor de luchtkwaliteit in Rotterdam?

"De Milieuzone was onderdeel van een pakket van maatregelen. Zoals in het coalitieakkoord is opgenomen, zal er een nieuwe mix van maatregelen komen die de luchtkwaliteit verder verschoont. Mogelijke negatieve effecten van het afschaffen van de Milieuzone voor benzine- en dieselauto's worden met deze nieuwe mix tenminste gecompenseerd."

12. Vindt u de normen voor luchtkwaliteit van de WGO meer geschikt als leidraad voor het schoner maken van de lucht en daarmee indirect van het verkeer? Indien nee, waarom niet?

"In de nog op te stellen nieuwe Koersnota zal het nieuwe beleid van dit college voor wat betreft de luchtkwaliteit worden verwoord. Daarin wordt ook opgenomen welke normen we hanteren als leidraad voor het nieuwe beleid."

13. Bent u bereid in Rotterdam de normen voor luchtkwaliteit van de WGO te laten gelden in het schoner maken van het verkeer? Indien nee, waarom niet?

"In het coalitieakkoord Nieuwe Energie voor Rotterdam’ is luchtkwaliteit expliciet benoemd. "Een duurzaam, energiezuinig Rotterdam, met een betere luchtkwaliteit. Dát is wat wij voor ogen hebben". Het college wil door schonere lucht Rotterdam nog aantrekkelijker maken voor bewoners, bezoekers en bedrijven. In het nieuwe beleid zal het advies van de gezondheidsraad een rol spelen."

14. Ziet u de toegevoegde waarde van het bundelen van meldingen over smog en adviezen over mobiliteit? Indien nee, waarom niet? Indien ja, bent u bereid samen met partners (e.g. DCMR, GGD Rotterdam-Rijnmond) adviezen voor te bereiden indien er in de toekomst sprake is van smog in Rotterdam?

"Op dit moment wordt gewerkt aan het nieuwe nationale luchtbeleid, het Schone Lucht Akkoord. Smog en eventuele meldingen daarover zijn onderdeel hiervan. Daarnaast is er is een app die de actuele luchtkwaliteit aangeeft en een algemeen advies geeft over welke invloed dat op de gezondheid kan hebben. Hieraan werken onder andere het RIVM en de DCMR mee."