Raads­vragen: Recht tot demon­streren tegen bont


Geacht college,

Wij zijn recent bekend gemaakt met wat moeilijkheden over uitoefening van het demonstratierecht door Anti Bont Rotterdam1, een platform van gelijkgestemden die al enkele jaren van september tot en met maart in de regel elke laatste zaterdag van de maand demonstreren tegen de verkoop – en het dragen – van bont. Anti Bont Rotterdam meldt het voornemen tot demonstreren tegen bont middels een kennisgeving.

Om haar protest kracht bij te zetten, voert de demonstratie van het platform langs winkels die bont verkopen. Wij hebben vernomen dat de uitbater van een dergelijke winkel bij de gemeente heeft geklaagd over een of meerdere demonstraties. De uitbater liet zijn onvrede weten over het karakter van de demonstraties. Ook stelde de uitbater dat de demonstranten de voorwaarden van het bewijs van kennisgeving schonden. Deze constatering wordt niet gedeeld door handhavers van de gemeente, in dezen het bevoegd gezag. De klacht van de uitbater heeft er evenwel toe geleid dat het platform voor enkele van haar demonstraties in 2019 door de gemeente niet zoals gebruikelijk een bewijs van kennisgeving toegestuurd kreeg, maar dat zij op het Stadhuis tekst en uitleg moest komen geven.

1. Bent u bekend met de moeilijkheden die onlangs zijn ontstaan voor het platform Anti Bont Rotterdam om gebruik te maken van haar recht tot demonstreren? Indien ja, kunt u de ontstane situatie schetsen?

2. Kunt u bevestigen dat klachten over het karakter van anti-bontdemonstraties ongegrond zijn?

3. Hoe komt u erachter of een klacht van winkeliers over anti-bontdemonstraties gegrond is?

Het demonstratierecht is een groot goed. Uitoefening van dit recht is grondwettelijk verankerd en moet te allen tijde doorgang vinden, tenzij een demonstratie op basis van bepalingen in de Wet openbare manifestaties (Wom) onverenigbaar blijkt met het beschermen van de openbare orde, de volksgezondheid en de doorstroming van het verkeer. De gemeenteraadsfractie van de Partij voor de Dieren vindt in de burgemeester een pleitbezorger van het recht tot demonstreren. Daar zijn wij blij mee.

4. Hoe gaat u normaliter om met klachten over demonstraties die geen belemmering vormen voor de volksgezondheid, het verkeer of de openbare orde?

Het is mede aan de assertieve houding van de kennisgever van de demonstraties van Anti Bont Rotterdam te danken dat alsnog een bewijs van kennisgeving werd toegestuurd. Iemand met minder kennis van zaken over het demonstratierecht had zich mogelijk laten overrompelen. Een afspraak op het Stadhuis met het bevoegd gezag kan op veel burgers imponerend overkomen. Overigens hebben wij geen reden te twijfelen aan de goede intentie van de gemeente om het recht tot demonstreren te waarborgen.

5. Deelt u onze mening dat het voor veel burgers imponerend kan overkomen wanneer zij de gemeente tekst en uitleg moeten geven als zij het recht tot demonstreren willen uitoefenen? Indien nee, waarom niet? Indien ja, hoe vergewist u dat de gemeente er alles aan doet om een demonstratie doorgang te laten vinden?

De indiener van de kennisgevingen van de demonstraties van het platform Anti Bont Rotterdam heeft in principe goede ervaringen met de handhavers op straat, maar maakt wel een aantekening. In de praktijk blijkt dat sommige politieagenten niet altijd goed op de hoogte zijn van de voorwaarden tot demonstreren, ondanks dat de indiener altijd het bewijs van kennisgeving meeneemt naar de demonstraties van het platform. Het zijn veelal jonge agenten die aanvullende voorwaarden stellen aan een demonstratie op het moment dat deze aan de gang is.

6. Herkent u het beeld dat sommige politieagenten niet altijd goed op de hoogte zijn van de voorwaarden tot demonstreren, zoals verankerd in het bewijs van kennisgeving voor een demonstratie? Indien nee, bent u bereid akte te nemen van de ervaringen van het platform Anti Bont Rotterdam? Indien ja, wat gaat u doen om het recht tot demonstreren in Rotterdam nog beter te borgen?

1 https://www.facebook.com/AntiBontRotterdam/

1. Bent u bekend met de moeilijkheden die onlangs zijn ontstaan voor het platform Anti Bont Rotterdam om gebruik te maken van haar recht tot demonstreren? Indien ja, kunt u de ontstane situatie schetsen?

"Nee. Momenteel ben ik wel bekend met één klacht van een winkelier over de demonstratie van Anti Bont Rotterdam. Deze klacht is begin januari binnengekomen. Met zowel de kennisgever als met deze winkelier is contact geweest. Hierbij is ook toegelicht dat demonstreren in Rotterdam is toegestaan.

Op 20 augustus 2018 heeft de kennisgever van Anti Bont Rotterdam zich gemeld met het voornemen om op iedere laatste zaterdag van de maand te demonstreren tegen bont. Deze kennisgeving is gedaan voor september 2018 tot maart 2019. Op basis hiervan is het bewijs van kennisgeving in twee delen opgesplitst: de demonstraties in 2018 en de demonstraties in 2019. De kennisgever heeft op 22 augustus 2018 het bewijs van kennisgeving voor de data in 2018 ontvangen en op 23 januari 2019 het bewijs van kennisgeving voor de data in 2019."

2. Kunt u bevestigen dat klachten over het karakter van anti-bontdemonstraties ongegrond zijn?

"Nee, er kan niet gesteld worden dat de klacht ongegrond is. Waar de ene persoon overlast ervaart van de demonstratie, kan iemand anders daar geen overlast van ervaren. De politie heeft zowel in uniform als in burger toezicht gehouden op de demonstratie. Hierbij is geconstateerd dat de demonstranten zich aan de voorschriften hebben gehouden."

3. Hoe komt u erachter of een klacht van winkeliers over anti-bontdemonstraties gegrond is?

"Politie is bij demonstraties als toezichthouder aanwezig om te controleren of de voorwaarden uit het bewijs van kennisgeving worden nageleefd. Hiermee zorgen zij ervoor dat de openbare orde en veiligheid van zowel de demonstranten als het overige publiek gewaarborgd is. Ongeacht of er eerder klachten zijn gemeld. Ook bij de Anti Bont demonstraties was politie aanwezig. Op het moment dat voorschriften niet nageleefd worden of dat er andere overtredingen worden geconstateerd, deelt de politie dat met mij."

4. Hoe gaat u normaliter om met klachten over demonstraties die geen belemmering vormen voor de volksgezondheid, het verkeer of de openbare orde?

"Elke klacht neem ik serieus en er wordt altijd een reactie gegeven. Op grond van de Wom mag ik echter geen oordeel hebben over de inhoud van demonstraties."

5. Deelt u onze mening dat het voor veel burgers imponerend kan overkomen wanneer zij de gemeente tekst en uitleg moeten geven als zij het recht tot demonstreren willen uitoefenen? Indien nee, waarom niet? Indien ja, hoe vergewist u dat de gemeente er alles aan doet om een demonstratie doorgang te laten vinden?

"Een verzoek om een manifestatie of demonstratie te bespreken op het Stadhuis (of een andere locatie) is niet ongebruikelijk. Ik begrijp dat een gesprek met de gemeente en (veiligheids-)diensten niet iets is wat een kennisgever elke dag doet. Daarom wordt deze uitnodiging altijd telefonisch gedaan. Dit was ook het geval bij de kennisgever an de Anti-Bont demonstratie, om uit te leggen waar het gesprek voor bedoeld is. Het is mijn taak om demonstraties met het oog op de openbare orde en veiligheid te faciliteren en in goede banen te leiden. Om die reden is het soms handig om met elkaar in gesprek te gaan over op welke wijze de veiligheid van zowel de demonstranten als het overige publiek gewaarborgd kan worden."

6. Herkent u het beeld dat sommige politieagenten niet altijd goed op de hoogte zijn van de voorwaarden tot demonstreren, zoals verankerd in het bewijs van kennisgeving voor een demonstratie? Indien nee, bent u bereid akte te nemen van de ervaringen van het platform Anti Bont Rotterdam? Indien ja, wat gaat u doen om het recht tot demonstreren in Rotterdam nog beter te borgen?

"Nee, dat geschetste beeld onderschrijf ik in de meeste gevallen niet. Politie adviseert op de kennisgeving, kent de voorschriften van de demonstratie en ontvangt voor de volledigheid het ondertekende bewijs van kennisgeving. Demonstraties zijn daarnaast ook onderdeel van de dagelijkse briefings van de politie."