Raads­vragen: Lokale water­opslag met een regenton


Geacht college,

Onlangs is de Schepenstraat in Blijdorp heringericht. De bewoners hebben een voorname rol gespeeld in de nieuwe inrichting van de buitenruimte. Steen heeft plaatsgemaakt voor groen en er zijn veel mooie plantjes bijgekomen. Daarnaast hebben de bewoners bankjes neergezet, wat uitnodigt tot ontmoeting met de buren. De gemeenteraadsfractie van de Partij voor de Dieren in Rotterdam is blij met deze positieve ontwikkeling.

Sommige bewoners hebben ook nog iets anders gedaan. Ze zijn op het lumineuze idee gekomen om regenwater dat neerkomt op het dak af te tappen van de regenpijp en op te slaan in een regenton. Het regenwater verdwijnt op deze manier niet in het riool, maar wordt gebruikt om het groen in de straat te onderhouden. Dat is allereerst goed voor de planten en bloemen in de straat, maar betekent ook dat er geen kraanwater hoeft te worden getapt voor het groenonderhoud. Dat vermindert waterverbruik. We hebben enige foto’s bijgevoegd die de situatie ter plaatse weergeven.

1. Wat vindt u van de regenton als inventieve oplossing om regenwater af te tappen van de regenpijp en te gebruiken voor onderhoud van het groen in de straat?

Het ‘oogsten’ van water is al goed gebruik in andere delen van de wereld waar water schaars is of die te maken hebben met perioden van langdurige droogte. Maar het klimaat verandert en ook in Rotterdam hebben we te maken met droge perioden. En het was nog nooit zo droog als afgelopen zomer. Dit maakt lokale wateropslag met een regenton bittere noodzaak.

2. Vindt u net als wij dat lokale wateropslag met een regenton noodzakelijk is geworden door de (extreem) droge perioden die we te wachten staan als gevolg van klimaatverandering? Indien ja, bent u bereid de regenton onderdeel te maken van uw beleid ten aanzien van aanpassing aan klimaatverandering?

Wij willen wel een suggestie geven over hoe de gemeente Rotterdam de regenton een plek kan geven in het lokale klimaatbeleid. Allereerst maakt het college goede sier met klimaatadaptief bouwen. Zo kan zij met ontwikkelaars van nieuwe woningen afspreken dat de regenton onderdeel wordt van het ontwerp. Ten tweede kan zij afspraken maken met woningcorporaties voor de bestaande woningvoorraad. De vier grote corporaties in de stad en de gemeente kunnen gezien hun omvang scherp inkopen.

3. Bent u bereid met ontwikkelaars van nieuwe woningen af te spreken dat de regenton onderdeel wordt van het ontwerp, uiteraard met dien verstande dat het ter plaatse technisch mogelijk moet zijn? Indien ja, hoe gaat u deze afspraken borgen? Indien nee, waarom niet?

4. Bent u bereid met de vier grote corporaties in de stad af te spreken de bestaande woningvoorraad te voorzien van een regenton, uiteraard met dien verstande dat het ter plaatse technisch mogelijk moet zijn? Indien ja, hoe gaat u deze afspraken borgen? Indien nee, waarom niet?

Plaatsing van de regenton is een mooi voorbeeld van wijkgerichte actie tegen droogte als negatief gevolg van klimaatverandering. In het recent gepubliceerde Rotterdams Weerwoord1 – een weerwoord op de negatieve gevolgen van een veranderend klimaat – van het college wordt de regenton genoemd als een van de manieren waarmee Rotterdammers handen en voeten kunnen geven aan een weerbare stad. Maar de regenton wordt slechts terloops genoemd in het Rotterdams Weerwoord, zonder er concrete acties aan te verbinden. Wij zien graag dat dit wel gebeurt, gezien de meerwaarde van lokale wateropslag voor het tegengaan van de negatieve effecten van klimaatverandering.

5. Bent u bereid plaatsing van de regenton door bewoners actief aan te moedigen? Indien ja, hoe wilt u dat gaan doen?

6. Bent u bereid (aanvullend) subsidie beschikbaar te stellen voor bewoners die een regenton willen plaatsen? Indien ja, hoe gaat u ervoor zorgen dat bewoners weten van deze subsidie? Indien nee, waarom niet?

1 https://rotterdam.raadsinformatie.nl/document/7383963/1/19bb12119

Antwoorddatum: 14 mei 2019

1. Wat vindt u van de regenton als inventieve oplossing om regenwater af te tappen van de regenpijp en te gebruiken voor onderhoud van het groen in de straat?

"Als lokale opslag van gietwater is de regenton één van de oplossingen om het regenwater vast te houden op de plek waar het valt. Een effectieve regenton is de zelflegende regenton, die ‘weet’ wanneer het gaat regenen. Voordeel hiervan is dat de berging beschikbaar is als het nodig is voor een nieuwe regenbui. Deze innovatieve ‘slimme’ regenton wordt al op verschillende plekken in Rotterdam toegepast."

2. Vindt u net als wij dat lokale wateropslag met een regenton noodzakelijk is geworden door de (extreem) droge perioden die we te wachten staan als gevolg van klimaatverandering? Indien ja, bent u bereid de regenton onderdeel te maken van uw beleid ten aanzien van aanpassing aan klimaatverandering?

"Ja, het college wil zich bij het aanpassen van de stad aan klimaatverandering richten op vele vormen van lokale wateropslag. In het kader van “de stad als spons”, zoals verwoord in het Rotterdams Weerwoord, zorgt voldoende wateropslag voor droge voeten bij extreme neerslag en anderzijds voor aanvulling van het grondwater door infiltratie tijdens droogte. Naast regentonnen, kan dit in de vorm van groene daken, waterpleinen, meer groen in de stad en andere waterbergende voorzieningen in de publieke ruimte, maar ook op privaat terrein zoals infiltratiekratten en regenwatervijvers. Dit is onderdeel van de omgang met regenwater en aanpak van droogte zoals beschreven in het Rotterdams Weerwoord. Daarnaast zijn deze maatregelen nodig om aan de collegetarget van wateroverlast te voldoen."

3. Bent u bereid met ontwikkelaars van nieuwe woningen af te spreken dat de regenton onderdeel wordt van het ontwerp, uiteraard met dien verstande dat het ter plaatse technisch mogelijk moet zijn? Indien ja, hoe gaat u deze afspraken borgen? Indien nee, waarom niet?

"Nee, het doel is zoveel mogelijk het hemelwater vast te houden en te infiltreren in de bodem. De wijze waarop willen we niet voorschrijven. Afhankelijk van de lokale situatie kan een andere bergingsvoorziening beter passen. Er wordt onderzoek gedaan naar de mogelijkheid om een ‘doelvoorschrift’ ten aanzien van de hoeveelheid te bergen hemelwater in het bouwinstrumentarium op te nemen."

4. Bent u bereid met de vier grote corporaties in de stad af te spreken de bestaande woningvoorraad te voorzien van een regenton, uiteraard met dien verstande dat het ter plaatse technisch mogelijk moet zijn? Indien ja, hoe gaat u deze afspraken borgen? Indien nee, waarom niet?

"Nee, we zijn met de corporaties in gesprek over het gezamenlijk klimaatbestendig maken van de stad en de woningvoorraad. Op welke wijze de omgang met regenwater kan plaatsvinden, is afhankelijk van de mogelijkheden die er zijn."

5. Bent u bereid plaatsing van de regenton door bewoners actief aan te moedigen? Indien ja, hoe wilt u dat gaan doen?

"Ja, daar wordt rekening mee gehouden bij de publieksinformatiecampagne die we aan het Rotterdams Weerwoord gaan verbinden. De exacte invulling is op dit moment echter nog niet bekend. Het plaatsen van de regenton door bewoners is inderdaad een mooi voorbeeld van een wijkgerichte actie tegen droogte."

6. Bent u bereid (aanvullend) subsidie beschikbaar te stellen voor bewoners die een regenton willen plaatsen? Indien ja, hoe gaat u ervoor zorgen dat bewoners weten van deze subsidie? Indien nee, waarom niet?

"Nee, we werken aan een algemene stimuleringsregeling voor klimaatadaptieve maatregelen die de Rotterdammers op eigen terrein kunnen nemen. Een regenton is daarbij één van de mogelijkheden."