Raads­vragen: Inza­meling van medi­cijn­afval bij de apotheek


Geacht college,

Volgens de Wet milieubeheer zijn gemeenten verantwoordelijk voor de inzameling van klein chemisch afval, waaronder medicijnafval zoals ongebruikte geneesmiddelen en injectienaalden. Momenteel geeft de gemeente Rotterdam haar inwoners de mogelijkheid klein chemisch afval in te leveren bij de milieuparken. Dit staat ook zo vermeld op de website van de gemeente, in het overzicht1 van afvalstoffen waar inwoners vaak mee te maken hebben.

De gemeenteraadsfractie van de Partij voor de Dieren in Rotterdam heeft diverse signalen ontvangen van inwoners dat zij hun medicijnafval moeilijk kwijt kunnen, omdat de milieuparken lastig bereikbaar zijn en lang niet altijd open. Het gevolg is dat medicijnafval zich thuis ophoopt. Op dit moment speelt er landelijk ook een discussie over de rol die apotheken kunnen spelen in het inzamelen van medicijnafval. Want die bevinden zich vaak op plaatsen waar inwoners makkelijk kunnen komen. Bovendien hebben apothekers veel kennis over medicijnen en beschikken zij over de faciliteiten om medicijnafval op een veilige manier tijdelijk op te slaan. De organisatie Koninklijke Nederlandse Maatschappij ter bevordering der Pharmacie (KNMP) – de beroeps- en brancheorganisatie van apothekers en apotheken – ziet daarom graag dat apotheken hun steentje bijdragen aan de inzameling van medicijnafval. Als voorwaarde stellen zij evenwel dat gemeenten het medicijnafval kosteloos komen ophalen.

Voor ons is het onduidelijk hoe de inzameling van medicijnafval in Rotterdam is geregeld. Volgens een klein onderzoek2 van KNMP uit 2018 blijkt dat de inzameling van medicijnafval met behulp van de apotheken in het overgrote deel van de gemeenten op de 'agenda' is gezet of dat er binnen afzienbare tijd afspraken worden gemaakt. Uit een eerder artikel3 in de Telegraaf van 2016 blijkt volgens KNMP evenwel dat de gemeente Rotterdam kosten in rekening brengt bij apotheken die de inzameling van medicijnafval op zich hebben genomen. Of dat nog steeds geldt, weten wij niet. Reeds in 2012 heeft een fractie in de Raad schriftelijke vragen aan het college gesteld over het afschaffen van de zogenoemde 'chemokar', een gratis dienst van de gemeente waarmee tot die tijd medicijnafval van inwoners en ingezameld door apotheken in Rotterdam werd opgehaald. Die gratis dienst is per 2013 afgeschaft. In de beantwoording4 van de schriftelijke vragen stelde het college destijds dat de apothekers akkoord zijn gegaan met het afschaffen van de chemokar en het zelf wegbrengen van medicijnafval, niet zijnde bedrijfsafval.

1. Hoe is het momenteel geregeld met de inzameling van medicijnafval in Rotterdam?

2. Is uw huidige standpunt dat de apotheken c.q. vertegenwoordigende organisaties akkoord zijn met het zelf wegbrengen van medicijnafval afkomstig van inwoners bij de milieuparken?

3. Bestaan er momenteel afspraken met alle apotheken in Rotterdam over de inzameling van medicijnafval van inwoners, dus niet zijnde bedrijfsafval? Indien ja, waaruit bestaan deze afspraken? Indien ja, bent u bereid deze afspraken te delen met de Raad? Indien ja, zijn dit dwingende afspraken of vrijblijvende afspraken waar sommige apotheken zich niet aan hoeven te houden, indien zij dat wensen? Indien nee, klopt het dat de gemeente Rotterdam de inzameling van medicijnafval op de 'agenda' heeft gezet of dat er binnen afzienbare tijd afspraken worden gemaakt?

4. Bent u bereid voornoemd overzicht van afvalstoffen aan te passen, waarbij u in ieder geval bij de stoffen 'medicijnresten' en 'Injectienaalden' aangeeft dat deze bij de apotheek kunnen worden ingeleverd? Indien nee, waarom niet?

In voornoemde beantwoording op de schriftelijke vragen uit 2012 stelt het college het volgende:

Voor oude medicijnen en naalden van burgers is besloten om apothekers in staat te stellen dit afval - niet vermengd met eigen bedrijfsafval – ook op de milieuparken aan te kunnen bieden. (…) Hiermee wordt een uitzondering gemaakt op de afvalstoffenverordening waarin staat dat bedrijven voor het achterlaten van bedrijfsafval op milieuparken een bepaalde vergoeding moeten betalen. In dit geval wordt het KCA (naalden en medicijnen) ingezameld door innemende detaillisten zoals apothekers, niet gezien als bedrijfsafval, maar als afval afkomstig van burgers (artikel 8.40 Wet milieubeheer, artikel 6, derde lid en artikel 13 van de Afvalstoffenverordening).”

Een andere fractie heeft eind 2017 ook schriftelijke vragen gesteld over het inzamelen van medicijnafval bij apotheken. In de beantwoording5 op deze schriftelijke vragen stelt het college het volgende:

(…) op het moment dat burgers hun medicijnen afgeven aan de apotheker (die ook tot ontvangst en vervoer bevoegd is) is geen sprake meer van huishoudelijk afval, maar van bedrijfsafval. Dit volgt uit de systematiek van de Wet milieubeheer (Wm). Artikel 10.36 Wm: Voor de toepassing van deze titel worden ingezamelde en/of afgegeven huishoudelijke afvalstoffen gelijkgesteld met bedrijfsafvalstoffen.“

5. Hoe zit het nou? Is medicijnafval van inwoners maar ingezameld door apothekers en ingeleverd bij het milieupark nu wél of géén afval afkomstig van burgers, en bij implicatie wél of géén bedrijfsafval?

6. Hoe verklaart u de discrepantie tussen uw beantwoording op de schriftelijke vragen uit 2012 en die uit 2017?

7. Wanneer heeft u besloten medicijnafval van inwoners en ingezameld door apotheken niet meer aan te merken als afval afkomstig van burgers?

8. Heeft u de Afvalstoffenverordening Rotterdam 2009 tussen de momenten van beantwoording van de voornoemde sets schriftelijke vragen aangepast om uw gewijzigde standpunt ten aanzien van medicijnafval als al dan niet bedrijfsafval kloppend te maken met gemeentelijke regelgeving? Indien nee, waarom niet?

9. Worden apotheken gevestigd in Rotterdam kosten in rekening gebracht voor het inleveren van medicijnafval van inwoners? Indien ja, zijn dit kosten voor het zogenaamd inleveren van bedrijfsafval?

KNMP ziet graag dat gemeenten medicijnafval, niet zijnde bedrijfsafval, weer komen ophalen bij de apotheken. Je moet het correct inzamelen en inleveren van afvalstoffen namelijk zo makkelijk mogelijk maken voor particulieren. Apothekers zijn ondernemers en die zijn daarom niet verantwoordelijk voor het uitvoeren van een publieke taak. Bovendien kwalificeert de wetgever medicijnafval soms als klein gevaarlijk afval, zoals gebruikte injectienaalden. Daarvoor geldt stringente regelgeving over opslag en vervoer. Wij vinden dat de gemeente dit beter zelf kan doen.

10. Bent u bereid het medicijnafval van Rotterdammers dat wordt ingezameld door apotheken weer op te halen? Indien ja, wanneer gaat u dit weer doen? Indien nee, waarom niet? Indien nee, bent u ten minste bereid dergelijk afval dat u kwalificeert als klein gevaarlijk afval op te halen bij de apotheken, indien zij bij u kenbaar maken dat zij erover beschikken? Indien nee, waarom niet?

1 https://www.rotterdam.nl/wonen-leven/klein-chemisch-afval/Grofvuil-nwe-tabel-okt-2016.pdf

2 https://www.knmp.nl/downloads/KNMP-onderzoek-medicijnafval-december-2018.pdf

3 https://www.telegraaf.nl/nieuws/403886/gemeente-laat-apotheek-opdraaien-voor-medicijnafval

4 https://rotterdam.raadsinformatie.nl/document/4128858/3/12gr2797_Van_B_en_W_de_beantwoording_van_schriftelijke_vragen_van_mevrouw_Ton_over__inzamelen_medicijnen_

5 https://rotterdam.raadsinformatie.nl/document/6096077/1/17bb11089