Bijdrage: Onderzoek keten­aanpak huiselijk geweld


Uitge­sproken in de verga­dering van de commissie ZOCS op 14 oktober 2020

14 oktober 2020

Voorzitter,

Het voorliggende rapport helpt in het verder versterken van de keten rond huiselijk geweld. Wij zijn blij met het onderzoek dat hiervoor is uitgevoerd, omdat we zo meer te weten komen over de knelpunten in die keten en waar we mogelijk mogelijke oplossingen kunnen vinden.

Het onderzoek laat een oude bekende zien waar vaak meerdere problemen ontstaan: het wijkteam. Vanuit mijn rol als lid van de commissie die het rapport ‘Een kind is geen kavel’ begeleidde, weet ik dat het wijkteam vooral bestaat uit generalisten. Haar expertise is niet altijd afdoende geëquipeerd om slachtoffers van huiselijk geweld als zodanig te herkennen. Maar ook de tijd ontbreekt; de caseload is hoog. En er is geen uniforme werkwijze binnen de stedelijke wijkteams. Dat moet anders, voorzitter. Overigens vellen we hier geen oordeel over de kwaliteit van wijkteams en haar medewerkers, binnen het mandaat dat ze van het college hebben gekregen.

In dat opzicht is het rapport toch vooral probleemoplossend. Dat is niet per se verkeerd, want de opdracht voor de onderzoekers was om de huidige keten in ogenschouw te nemen. En de motie was ook duidelijk. Maar dat betekent niet dat de huidige structuren en actoren in beton gegoten zijn. Misschien moeten we de wijkteams gaan inbesteden. Maak het onderdeel van de gemeente, om zo de regierol te versterken. Of breng huiselijk geweld onder bij de bestuurlijk verantwoordelijke voor zorg en welzijn. Kijk, wij zijn gewoon bang dat de aanbevelingen niet landen in beleid. En het is spijtig als dat gebeurt.

Wij vroegen ons af waarom de onderzoekers niet hebben gekeken naar de werking van het Meldpunt verwarde personen van de gemeente, de relatie tussen dit meldpunt en Veilig Thuis, en mogelijke misverstanden en situaties van langs elkaar heenwerken als niet de één maar de ander een regierol vervult. De vriendin van Sarah Papenheim had Veilig Thuis kunnen bellen, maar dat deed ze niet. En dus betekent dit dat deze situatie van huiselijk geweld te maken kreeg met een andere wethouder, andere ambtenaren, andere hulpverleners, en zo verder. Wat gaat het college hiermee doen? Wij hebben dit al vaker te berde gebracht; kan geen verrassing zijn.

Voorzitter, wees niet bang. We zullen niet opnieuw over de opvang van dieren in slachtoffercentra beginnen. Maar wel een nieuwe suggestie voor verdieping doen. Wij blijven het jammer vinden dat in onderzoek en beleid naar huiselijk geweld de relatie met dierenmishandeling onbenoemd blijft. We hebben hier al vaker naar verwezen. Het is echt niet alleen onze bevinding. Hoogleraar Marie-José Enders-Slegers is jaren bezig om deze cirkel van geweld bloot te leggen. Kenniscentrum Kadera onderkent deze cirkel ook. En in een artikel in de Volkskrant van zo’n twee jaar geleden zijn alle bekende feiten nog maar eens op een rij gezet. Ik citeer uit het artikel:

[p]legers van geweldsdelicten hebben in het verleden relatief vaak dieren mishandeld en andersom: wie dieren mishandelt, pleegt relatief meer andere misdrijven. De helft van de mishandelde vrouwen in een opvanghuis meldt dat ook hun huisdier is mishandeld en, schrijnend, een op de drie zegt dat zij hun vlucht hebben uitgesteld omdat ze bezorgd waren over de veiligheid van het dier. Kinderen die getuige zijn van huiselijk geweld mishandelen twee tot drie keer vaker dieren.”

Als je dierenmishandeling op het spoor komt, dan vinden wij dat je automatisch op zoek moet gaan of er ook sprake is van huiselijk geweld. En andersom. Hier begint de keten. Eigenlijk is het de pre-keten. Vroegsignalering is ontzettend belangrijk, ook in het licht van de conclusie van het Verwey-Jonkerrapport dat de wijkteams huiselijk geweld niet altijd goed in het vizier hebben.

Als hier het probleem is dat de wijkteams niets doen of kunnen doen aan dierenmishandeling, dan biedt het rapport troost. Driekwart van de meldingen bij Veilig Thuis komt van de politie, blijkt, en die handhaaft ook op dierenmishandeling. Wij willen deze cirkel van geweld doorbreken. Het kan, voorzitter.

Tot zover, voorzitter.

--

Klik hier voor de uitzending van de vergadering op het raadsinformatiesysteem van de gemeenteraad van Rotterdam.