Bijdrage: Buiten­ruimte en Bouwen in de Begroting 2019


Uitge­sproken in de verga­­­dering van de commissie BWB op woensdag 31 oktober 2018

31 oktober 2018
Buitenruimte

Voorzitter,

Fijn om eindelijk eens het woord te mogen richten aan de wethouder buitenruimte. Niets ten nadele van de heer Kurvers natuurlijk, maar soms heb ik het idee dat ik in de commissie BBB zit: Bouwen, Bouwen, Bouwen. De stad wordt steeds drukker en verdicht steeds meer, waardoor de buitenruimte ook steeds verder onder druk komt te staan. De Partij voor de Dieren maakt zich hier zorgen over. En de begroting stelt ons eerlijk gezegd niet gerust.

Het college gaat natuurlijk wel vergroenen. Het zogenaamde Groenoffensief. Maar dit wordt steeds benaderd vanuit de effecten voor de mens. Doelen worden gemeten in termen van tevredenheid, groei in aantal bezoekers, goede bereikbaarheid. Nergens gaat het over de intrinsieke waarde van de stadsnatuur en dat we het daarom moeten beschermen en versterken. Erkent het college dit wel? Daarnaast gaat het alleen over de kwantiteit, maar niet over de kwaliteit. Zijn er eigenlijk kwaliteitscriteria voor de stadsnatuur opgesteld? Verder is de doelstelling 200.000 m2 nieuw groen verdeeld over publiek en privaat groen. Dit verbaast mij enorm. Hoe kan het college sturen op doelstellingen die afhankelijk zijn van private eigenaren? Welke maatregelen worden binnen Operatie Steenbreek getroffen? Het kan dus zomaar zijn dat die 200.000 m2 niet wordt gehaald. Wat gaat de wethouder dan doen? Wat ligt binnen zijn macht? De Partij voor de Dieren wil dat het college de volledige doelstelling voor zijn rekening neemt en dat wat privaat vergroend wordt als extraatje wordt gezien. Ik overweeg hier een motie. Graag een reactie van de wethouder.

Het valt mij op dat biodiversiteit amper voorkomt in de begroting. Terwijl het verlies aan biodiversiteit een enorm groot probleem is. Tegelijkertijd is de stad een heel goede plek om iets te doen aan dit probleem. Zo zien bijvoorbeeld vogels onze kantoorgebouwen als grote warme rotsen en is er voor bijen meer voedsel in de stad dan op het platteland.

Mijn fractie vindt dat je biodiversiteit niet los kunt zien van de vergroening en bouwontwikkelingen. Wat zijn de concrete en meetbare doelen van de wethouder aangaande biodiversiteit? Graag een reactie. Wij pleiten voor een integraal natuur/biodiversiteitsbeleidsplan, met een langetermijnvisie, met de groene voornemens uit de begroting en met concrete doelen. Heeft de wethouder hier al plannen voor? Dit plan kan dan steeds als groene onderlegger worden gebruikt bij bouwontwikkelingen. Graag een reactie.

Zo’n beleidsplan en visie komen natuurlijk niet aanwaaien. Daar heb je specialisten voor nodig. Wat mij tot het volgende punt brengt: het bevreemdt mij ontzettend dat een grote stad als Rotterdam zijn stadsecologen een aantal jaar geleden de deur uit heeft gedaan. Stadsecologen kunnen het gemeentelijk natuurbeleid opstellen, nemen een onafhankelijke ombudsmanrol in: zij kaarten het aan als de flora en fauna onder druk komt te staan door ontwikkelingen in de stad. En zij vervullen een publieke functie richting bewoners en hun vragen over bijvoorbeeld gierzwaluwen of vleermuizen. De gemeente stelt namelijk wel voorwaarden aan particuliere bouwontwikkelingen, maar zorgvuldige bewoners kunnen nu nergens terecht bij de gemeente. Deze rol van de stadsecoloog is uitgebreider, zichtbaarder en onafhankelijker dan die van de huidige stadsecologen bij Stadsontwikkeling. Staat de wethouder open voor het herdefiniëren van de rol van de gemeentelijke stadsecoloog en wanneer nodig nieuwe stadsecologen in dienst nemen? Ik overweeg hier een motie. Graag een reactie.

Voor het versterken van de biodiversiteit gaat het om bewuste keuzes maken in de inrichting en het beheer van het groen in de openbare ruimte. Met kleine ingrepen kan nu al veel worden bereikt. Wij zouden bijvoorbeeld graag zien dat het ecologisch maaibeheer uit de pilot in de hele stad wordt toegepast. Scheelt veel onderhoud en is goed voor de stadsnatuur.

Bermen langs de weg zijn lenen zich hier goed voor. Het zijn uitstekende plekken om rekening te houden met insecten, vogels en andere dieren. Is de wethouder bekend met de checklist vogelvriendelijke bermen van de Vogelbescherming? Is de wethouder bereid zulke diervriendelijke bermen aan te leggen en te onderhouden door middel van ecologisch maaibeheer? Ik overweeg hier een motie.

Ook kunnen de strak gemaaide gazons in de stad anders worden beheerd. Uit de beheeraanpak 2016 maak ik op dat het grootste deel van het stadsgroen bestaat uit vlak gazon. Dit doet niets voor de biodiversiteit en weinig tegen de effecten van klimaatverandering, want duur onderhoud met gemotoriseerde machines doet positieve klimaateffecten teniet. Mijn fractie vindt het tijd voor een nieuwe visie op deze gazons. Een nieuwe norm voor wat we mooi en beschaafd vinden. Geen uniforme perfect groene grasmatten, maar een plek met wilde bloemen, grassen en kruiden terwijl de publieke functie behouden blijft. Bewoners op verschillende plekken in de wereld hebben al zeer positief gereageerd op zulke projecten. Staat de wethouder open voor zo’n experiment ‘begeleid verwilderen’ waarbij de natuur zijn gang kan gaan in een aangewezen openbare ruimte terwijl de ruimtelijke publieke functie wordt behouden? Ook hier overweeg ik een motie.

Het aantal insecten is met zeventig procent gedaald. Dat is schokkend. De gemeente kan veel doen voor insecten door hier rekening mee te houden in de bomenstand. Zo trekt een wilg 450 soorten insecten aan en een tamme kastanje maar 10 soorten. Is de wethouder hiermee bekend? Wij pleiten daarom voor een divers bomenbestand, gericht op het aantrekken van insecten. Staat de wethouder hiervoor open bij bijvoorbeeld de aanplant van nieuwe bomen? Graag een reactie.

En tot slot. Ik las met verbazing dat het college water bij hevige regenbuien op kunstmatige manier wil opvangen met kunstgras op kratten. Mijn fractie begrijpt niets van de keuze voor kunstgras. Echt groen lijkt mij veel duurzamer en ecologisch verantwoorder. Ik moet denken aan de ophef rondom de kunstgras voetbalvelden eerder dit jaar. Waarom kiest de wethouder hiervoor? Is onderzocht wat de gevolgen hiervan zijn voor de natuur en grondwater? Zijn risico’s volledig uitgesloten?

Tot zover, voorzitter.

++

Bouwen

Bouwontwikkelingen zetten de buitenruimte steeds verder onder druk. Daarom is het voor ons een logische stap om een duidelijk zichtbare koppeling te maken tussen de inrichting van de openbare ruimte en ecologisch beleid. Dit zorgt voor een integrale ontwikkeling van de stad en de stadsnatuur, waarbij deze laatste tegelijkertijd robuuster wordt gemaakt. Wij willen dat de groene component diep verweven raakt met de ontwikkelingen in de stad. Ik heb bij wethouder Wijbenga gevraagd om stadsecologen met een uitgebreidere en onhankelijke rol ten opzichte van de huidige stadsecologen. De Partij voor de Dieren pleit ervoor dat de stadsecologen vroegtijdig bij het ontwerpproces van bouwprojecten worden betrokken. Wanneer een stadsecoloog aan de ontwerptafel plaats heeft, kun je een werken aan een ontwerp dat goed is voor de gehele omgeving, inclusief flora en fauna. Momenteel kan een stadsecoloog enkel reactief werken. Hij adviseert over de aanwezige flora en fauna en die beschermd dient te worden. Er wordt als het ware om de natuur heen gewerkt. We zouden graag een proactieve omgang willen zien met de natuurlijke kwaliteiten van een locatie. Met een stadsecoloog kan worden gezocht naar integrale ontwerpoplossingen die de natuurlijke kwaliteiten niet alleen beschermen maar juist versterken en vergroten en zich goed verhouden tot het groene geheel in de stad. Hoe ziet de wethouder dit? Staat de wethouder hiervoor open? Ik overweeg hier een motie.

Als laatste: ik zag dat gemeente begin deze maand het Convenant Klimaatadaptief Bouwen heeft ondertekend. Dit wordt de nieuwe standaard in Zuid-Holland. Hier zijn wij erg blij mee. Ik ben benieuwd naar de plannen van het college op dit gebied. Wanneer komt hierover iets naar de Raad?

Tot zover, voorzitter

--

Klik hier voor de uitzending van de vergadering op het raadsinformatiesysteem van de gemeenteraad van Rotterdam.