Initi­a­tief­voorstel: Carnivoor? Geef het door!'


Ingediend in de raads­ver­­ga­­dering van 27 juni 2019

27 juni 2019

Waarom dit voorstel? En waarom nu voorgelegd?

De gemeente Rotterdam organiseert allerlei bijeenkomsten waarbij maaltijden worden aangeboden. Daarbij wordt van de genodigden gevraagd of zij hun dieetwensen willen doorgeven als zij bijvoorbeeld een allergie hebben of wegens religieuze overtuigingen een bepaald dieet volgen. Tevens kunnen genodigden aangeven of ze vegetarisch of plantaardig wensen te eten.

Relatie met het coalitieakkoord en de collegetargets?

De coalitie heeft zich ten doel gesteld de CO2-uitstoot in Rotterdam in 2030 met 49 procent terug te dringen ten opzichte van peiljaar 1990. Ten opzichte van 2016 behelst dit doel een terugdringing van 65 procent. Het college heeft zich met het raadsakkoord over de energietransitie ten doel gesteld in deze bestuursperiode de stijging van de CO2-uitstoot om te buigen in een neerwaartse trend. Voorts heeft het college een klimaattafel in het leven geroepen die zich buigt over consumptie in het kader van het aankomende energie- en klimaatakkoord, met als doel terugdringing van de CO2-uitstoot op dit vlak te bewerkstelligen.

Ten aanzien van de volksgezondheid zet het college met de Nota Publieke Gezondheid 2016-2020 in op gezonde voeding. Het college erkent dat gezonde voeding volop in de belangstelling staat. Er is aandacht voor duurzaam en biologische voeding, inclusief vegetarische en plantaardige gerechten.

Het effect van voedselkeuzes op het klimaat

Vlees, vis en zuivel zijn de meest milieubelastende onderdelen van ons voedselpakket. Een meer plantaardig voedingspatroon draagt bij aan het behalen van de klimaatdoelen. Als grote afnemer van maaltijden kan de gemeente een plantaardig voedingspatroon bevorderen en een milieubelastend dierlijk voedingspatroon ontmoedigen.

Klimaatbelasting van vlees en zuivel

Uit een academisch onderzoek in het hoog aangeschreven tijdschrift Science1 is gebleken dat vlees en zuivel een veel groter effect op het klimaat hebben dan plantaardige voeding. Het verschil zit vooral in de povere doelmatigheid van dierlijke producten. Zo levert vlees amper 18 procent van de calorieën en 37 procent van de eiwitten die door de mens geconsumeerd worden, maar gebruiken wel ruim 83 procent van de landbouwgrond en produceren 60 procent van de uitstoot van broeikasgassen. Het meest milieuvriendelijk geproduceerde vlees blijft nog altijd zes keer schadelijker voor het klimaat dan bijvoorbeeld erwten en gebruikt maar liefst 36 keer meer landoppervlakte. Dit werkt ontbossing in de hand.

Een ander onderzoek2, uitgevoerd door de universiteit van Oxford, onderschrijft het positieve effect van een plantaardig dieet op het terugdringen van de uitstoot van broeikasgassen. En dat is hard nodig. Want zo zou in 2050, volgens het onderzoek, de voedselgerelateerde uitstoot van broeikasgassen de helft van de uitstoot zijn die de wereld zich kan veroorloven om onder de opwarming van twee graden Celsius te blijven. Het aannemen van een plantaardig dieet zou de voedselgerelateerde uitstoot met maar liefst zeventig procent verminderen.

Publieke gezondheid

Tevens kan er gezondheidswinst behaald worden door het beperken van vlees-, vis- en zuivelconsumptie, wat door experts3 wordt erkend, waaronder het voedingscentrum4. Het voedingscentrum stel bijvoorbeeld dat er een lager risico op hart- en vaatziekten is bij een eetpatroon met minder vlees en méér volkoren graanproducten, peulvruchten, groenten, fruit en plantaardige vleesvervangers. Minister Van Engelshoven heeft al toegezegd een plantaardig dieet uitgangspunt te maken bij diners georganiseerd door het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap (OCW).

Het concept: ‘Carnivoor? Geef het door!’

Het concept ‘Carnivoor? Geef het door! ’ van hoogleraar Henriëtte Prast van de Tilburg University stimuleert mensen anders te eten, met behoud van keuzevrijheid. Op diners, congressen, symposia en andere bijeenkomsten waar eten wordt geserveerd, moeten de dieetwensen zoals vegetarisch nu nog veelal van te voren worden doorgegeven. Bij het hanteren van het concept ‘Carnivoor? Geef het door!’, wordt de standaard omgedraaid. Wie geen dieetwensen heeft doorgegeven, krijgt een maaltijd zonder vlees of vis. In dit systeem behoudt iedereen maximale keuzevrijheid om vlees of vis te eten.

Wat willen wij?

De gemeente Rotterdam kan de standaard omdraaien door bij alle bijeenkomsten die zij organiseert het concept: ‘Carnivoor? Geef het door!’ in te voeren en standaard plantaardig voedsel aan te bieden aan genodigden. Dit doet geen afbreuk aan keuzevrijheid. Bij het accepteren van een uitnodiging voor een bijeenkomst kan een ieder zelf aangeven aanvullend of ter vervanging vlees, vis of zuivel bij de maaltijd te wensen. Zo kan er ook nog eens efficiënter ingekocht worden.

Wij stellen voor om de besteller c.q. inkoper van maaltijden die worden genuttigd tijdens bijeenkomsten georganiseerd door de gemeente verantwoordelijk te maken voor uitvoering van het concept 'Carnivoor? Geef het door!'. De besteller inventariseert dan voorafgaand aan een bijeenkomst de behoefte aan vlees, vis en zuivel bij de genodigden. Het mandaat van de besteller ligt besloten in de (raam)overeenkomsten tussen de gemeente en cateraars die banqueting in hun bestek hebben. Het gaat hier dus om bijeenkomsten waar de genodigden vooraf bekend zijn bij de cateraars.

–-

Voorstel

De gemeenteraad van Rotterdam,

Gelezen het initiatiefvoorstel “Carnivoor? Geef het door!” van het lid R.T.J. van der Velden;

overwegende dat:

1. Een plantaardig dieet bijdraagt aan het behalen van de klimaatdoelen;

2. De publieke gezondheid baat heeft bij vegetarische en veganistische producten;

besluit het college op te dragen:

1. Bij alle bijeenkomsten die de gemeente Rotterdam organiseert het concept ‘Carnivoor? Geef het door!’ in te voeren, waarbij standaard plantaardig voedsel wordt aangeboden;

2. Bestellers c.q. inkopers van maaltijden die worden genuttigd tijdens bijeenkomsten georganiseerd door de gemeente voorafgaand aan bijeenkomsten bij genodigden te inventariseren of er behoefte is aan vlees, vis of zuivel.

Aldus vastgesteld in de openbare vergadering van ……… 20xx.

De griffier, De voorzitter,

1 https://science.sciencemag.org/content/360/6392/987

2 https://www.oxfordmartin.ox.ac.uk/news/201603-plant-based-diets/

3 https://www.duurzaamnieuws.nl/plantaardig-dieet-blijkt-toch-echt-gezonder/

4 https://www.voedingscentrum.nl/nl/thema-s/duurzaam-eten/meer-plantaardig-eten.aspx

--

Klik hier voor het initiatiefvoorstel op de website van de gemeente Rotterdam.